Onderzoek: design thinking als strategische capability

Menselijke creativiteit in het AI-tijdperk: tijd om design thinking strategisch te nemen

Nieuw onderzoek onder 42 design- en innovatieleiders laat zien dat design thinking volop aanwezig is in teams, maar nauwelijks doordringt tot strategie. Precies daar gaat het verschil ontstaan in het AI-tijdperk.

Benchmark jouw organisatie Of lees het onderliggende paper

2,8 / 5

Gemiddelde design maturity

De typische organisatie blijft steken tussen "experimenteel" en "gestroomlijnd". Design leeft op eilanden, niet in het systeem.

61%

verankert design niet in strategie

Zes op de tien organisaties scoren een 1 of 2 op strategische verankering. Design stuurt projecten, maar zelden de koers.

90%

ontwikkelt zich scheef

Bijna iedereen verschilt twee punten of meer tussen de sterkste en zwakste dimensie. Sterk in prototyping, zwak in verankering: eerder regel dan uitzondering.

menselijk: creativiteit, volgens leiders

Analyse schuift richting AI. Maar creatieve intelligentie plaatsen leiders het stevigst in het menselijke domein. Wie die niet organiseert, laat zijn troef liggen.

Bron: exploratief onderzoek onder 42 design- en innovatieleiders (Dujardin & Sfirtsis, 2026)

De kloof tussen design doen en design denken

Design is overal. Behalve waar het telt.

Prototypes, gebruikersonderzoek, design sprints: de praktijk van design thinking is in veel organisaties zichtbaar aanwezig. Maar zodra het strategisch wordt, haakt design af. De koers wordt bepaald met spreadsheets en KPI's, niet met verkenning en experiment. Design mag uitvoeren, maar denkt niet mee.

Een toolkit is geen capability.

Zolang design thinking een methode blijft die je "inzet", blijft de waarde beperkt tot losse projecten. Het wordt pas strategisch als het gedrag wordt: hoe mensen samenwerken, beslissen en leren, van teamvloer tot boardroom. Het onderzoek laat zien dat juist die verankering en ontwikkeling de zwakste schakels zijn. Niet het kunnen, maar het organiseren.

AI maakt de kloof urgent.

Analyseren, patronen herkennen, data samenvatten: dat werk schuift in hoog tempo richting AI. Wat overblijft als onderscheidend menselijk vermogen is creativiteit: herkaderen, verbeelden, betekenis geven. Wie creativiteit niet organiseert, automatiseert straks zijn analyse en laat zijn belangrijkste troef onbenut. Het organiseren van menselijke creativiteit is daarmee geen designvraagstuk meer, maar een strategische prioriteit.

In de publieke sector is de kloof het grootst.

Strategische verankering scoort er gemiddeld 1,73 en capability-ontwikkeling 1,55. Tien van de elf publieke respondenten geven verankering een 1 of 2.

1 op de 3 organisaties scoort de laagste score op capability-ontwikkeling.

Bij 12 van de 42 organisaties zijn designvaardigheden nergens verankerd in het dagelijkse werk of in loopbaanontwikkeling.

De kloof is geen natuurwet.

Financiële dienstverlening laat zien dat het anders kan, met de hoogste scores op leiderschapsgedrag (3,83) en gebruikersgerichtheid (3,83).

Design thinking blijft projectgebonden en afhankelijk van de voorkeur van een manager. Het is niet echt geïnstitutionaliseerd.”

Adviseur bij de rijksoverheid, respondent in het onderzoek

Sterk in doen. Zwak in verankeren.

Design thinking ontwikkelt zich langs tien dimensies. De praktijk scoort ruim voldoende. Maar de twee dimensies die design aan strategie koppelen, blijven achter.

Praktijkdimensies Strategische dimensies: de kloof

Gemiddelde score per dimensie (1 = ad hoc, 5 = strategisch). N = 42 design- en innovatieleiders.

Waar staat jouw organisatie?

Beantwoord 13 vragen, één per dimensie, en zie direct hoe jouw organisatie scoort ten opzichte van 42 design- en innovatieleiders. Je ontdekt je sterkste dimensies, je blinde vlekken en krijgt een indicatie van je design maturity.

13 vragen, ongeveer 3 minuten
Direct je profiel over de tien organisatie en 3 AI dimensies
Vergelijk met het onderzoek, geen account nodig

Start de benchmark

Lees het onderliggende wetenschappelijke paper

Deze benchmark bouwt voort op "Design Thinking as Strategic Capability: A Framework for Organizational Maturity" van Alain Dujardin (Greenberry) en Toni Sfirtsis (TIAS School for Business and Society), gepresenteerd op DTRS15 (Design Thinking Research Symposium). Dat paper introduceert de tien dimensies en het vijf-niveau maturity-model waarop deze benchmark is gebaseerd.

Let op: dit is niet dezelfde publicatie als het benchmark-onderzoek zelf. Dat onderzoek onder 42 design- en innovatieleiders doorloopt nog peer review en verschijnt op een later moment.

Download het paper (PDF)

Gratis, zonder gegevens achter te laten

Alain Dujardin, creative director bij Greenberry

Benieuwd waar de kansen voor jouw organisatie liggen?

Bij Greenberry geloven we dat design pas strategische waarde krijgt als het verankerd is in gedrag, cultuur en besluitvorming. Niet als methode die je inzet, maar als capability die je ontwikkelt.

Plan een gesprek met Alain